المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

36

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

[ 3 ] سوّمين آيه : آيهء سوّم : « وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ) « در حالى كه به آنان دستورى داده نشده بود جز اينكه خدا را پرستش كنند با كمال اخلاص و از شرك به توحيد بازگردند » « 1 » آيه مباركه دلالت بر اين دارد كه در هر عبادتى ، نيّت و قصد قربت ، واجب است طهارت سه‌گانه ( وضو ، غسل و تيمّم ) كه بيان گرديد داخل در عبادت مىباشند و معناى اخلاص همان چيزى است كه علماى شيعه از « قربة » اراده مىنمايند و مرتّب در نيتهاىشان ( قربة الى اللّه ) را يادآورى مىكنند معناى قربت ، طاعت و عبادت ، خالصا للّه و فقط براى خداوند انجام گردد ، مؤيّد اين مطلب فرمايش نبى اكرم ( ص ) است در حديث قدسى : « كسى كه كارى انجام دهد و غير مرا در آن شريك سازد ، آن را به شرك واگذار مىنمايم » . « 2 » بعضيها گفته‌اند معناى قول خداوند « مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ » اين است كه عبادت را به جهت ترس از عذاب و عقاب الهى يا به اميد ثواب و پاداش الهى انجام بدهد . بعضيها گفته‌اند : ( عمل را به خاطر شرم از خداوند و به جهت دوست داشتن‌خدا انجام بدهد . ) بعض ديگر گفته‌اند : ( عمل را به خاطر عظمت و ابهّت و فرمانبردارى خدا ، انجام دهد و هيچ غرض و هدف ديگرى در نيّتش خطور نكند ) . نزديك به اين قول فرمايش على ( عليه السّلام ) است : ( ترا به خاطر ترس از آتشت و يا به خاطر شوق و علاقه به بهشتت پرستش نمىكنم و بلكه ترا شايستهء پرستش يافته‌ام ) و اين قول اخير بهتر است چه آنكه در ساير گفته‌ها شرك لازم مىگردد و شرك با اخلاص منافات دارد . بنابراين در نيت وضو و غسل و تيمّم پيوست نمودن ريا و تظاهر جائز نمىباشد : قصد سرد شدن و گرم شدن بوسيله آب ، و قصد بر طرف ساختن كسالت و تنبلى يا زائل ساختن چرك ، نيز جائز نمىباشد . به دليل آنكه منطوق آيه مباركه دلالت دارد بر اينكه امر ، به عبادت خالص ، منحصر مىباشد ( آنان دستور داده نشده‌اند مگر به عبادت خالص ) دستور بشىء يا عين نهى و منع از ضدّ آن شىء است و يا منع از ضدّ ، از لازمهء امر بشىء مىباشد در هر صورت ضدّ آن شىء

--> ( 1 ) . سوره بيّنه ، آيه 5 . ( 2 ) . وسائل باب 7 از ابواب نيت ج 21 ، ص 14 ، غوالى اللئالى ، ج 1 ، ص 404 ، حديث 63 .